Verplaatsbaar feest

Gonzalez Torres
‘Untitled (A Love Meal)’, Felix Gonzalez Torres, 1992*

Het is goed om als jonge man in Parijs te hebben gewoond, zei schrijver Ernest Hemingway ooit. Deze uitspraak groeide uit tot een van zijn beroemdste quotes:

“If you are lucky enough to have lived in Paris as a young man, then wherever you go for the rest of your life, it stays with you, for Paris is a moveable feast.”

Dan snapt iedereen natuurlijk over welk feast hij het heeft. De Nederlandse vertaling van de eerste druk van A moveable feast luidt niet voor niets “Dag en nacht feest”. Avantgardistische kunstenaars, absinth, de opkomst van de jazz, met minder cliches heb je al een snelkookpan. Dat het dag en nacht feest was in Parijs in de jaren 20, is dus makkelijk te geloven. Toch pakt de titel volgens mij wel de tijdsgeest maar niet echt de essentie van het boek.

Hemingway was een braverik. In tegenstelling tot zijn tijdgenoten werkte hij met ijzeren discipline dagelijks een flink aantal uren aan zijn oeuvre. Dat deed hij ergens op een piepklein werkkamertje in het hotel Hotel d’Angleterre in St. Germain des Pres of in La Closerie des Lilas in Montparnasse. In zijn memoires lezen we verslagen van museumbezoeken en intellectuele ontmoetingen met literaire grootheden als Ezra Pound, James Joyce, Gertrude Stein, John Dos Passsos en Scott E. Fitzgerald. Het zijn deze vrienden en figuranten die in Hemingway’s verhalen het Parijse nachtleven met volle teugen tot zich nemen, en daar vaak al overdag mee beginnen in het cafe des Amateurs, door Hemingway ook wel het afvoerputje van Parijs genoemd.  Maar ondanks dat Hemingways leven grotendeels keurig binnen de lijntjes bleef, heeft geen andere stad in deze levensreiziger hetzelfde losgemaakt als Parijs. Een magisch mix van op het juiste moment op de juiste plek zijn dus misschien? Ha, dat klinkt herkenbaar.

Wat Hemingway zegt is dat de ervaringen die je op doet, vooral in je jongere jaren, nooit meer verloren gaan. Parijs is niet bijzonder omdat je er dag en nacht kan feesten. De stad is bijzonder omdat er een ervaring in schuilt die je verrijkend kan kneden. De stad kan je tegen de grond drukken, op laten stijgen en dan weer keihard laat vallen. Maar als je de stad besluit te verlaten, wijkt hij niet meer van je zijde. Dit maakt Parijs, maar ook Londen, Berlijn of Tel Aviv een verplaatsbaar feest. Je hoeft de stad nooit echt los te laten, het is roerend goed.

Ook ik ging voor de bijl voor Parijs, en voor Hemingway. Niet door de Closerie des Lilas te bezoeken om me als een ouwe poivrotte een stuk in de kraag te drinken. Wel door zijn boeken te lezen in het park en te denken aan hoe Parijs ook een vrouw die er in de jaren 10 van de 21ste eeuw wat te zoeken had, niet loslaat en dus altijd een goed idee is. Daar zijn inmiddels al hele boeken aan gewijd en zal ik dus verder niet op ingaan.

Heeft Parijs mij radicaal veranderd? Mais non. Maar sinds Parijs leef ik wel een beetje anders. Met minder spullen om te beginnen. Nadat ik 6 maanden uit een koffer had geleefd, leek het terugverhuizen van de inhoud van de 10 verhuisdozen die ik bij vriendin K. in de zolderbox had gestouwd me eigenlijk zinloos (op het feit na dat K. ze wel graag een keer weg wilde hebben zodat ze tegen december haar kerstspullen weer kon bereiken). Ik ben grondig door mijn klerenkast gegaan en ben veel selectiever geworden met nieuwe kleding kopen. Ik loop. De fijnheid van het maken van wandelingen door de stad is zeker niet aan Parijs voorbehouden. Ontdek hoeveel je ziet, of beter, gewoonlijk mist, als je door je buurt fietst. Pak in plaats van de hoofdaders de zijwegen. De long way home. Wisten jullie misschien al lang, ik niet. Ik had altijd haast. Fuck de fietsfiles, denk ik nu, de putain!

Buurtbetrokkenheid dan. In Parijs hielp ik samen met twee mensen een brandje blussen op het buitenterras van een verlaten bar boven La Petite Ceinture – een openlucht metrolijn die in onbruikbaar is geraakt en nu kilometers street art herbergt. Ik hing regelmatig in La Recyclerie in het 18e, een plek op diezelfde spoorlijn waar buurtmoestuintjes zijn gemaakt, een stadsboerderij en allerlei workshops voor de buurt te volgen zijn. Mensen maken de stad lelijk (meestal op gemeenteniveau) en mensen maken hem weer mooi (meestal zelf). Aangezien ik alweer bijna 15 jaar in Amsterdam woon, vond ik dat het tijd was om bij terugkeer ook actief te gaan bijdragen aan het beter maken van mijn stad. Ik ben begonnen in mijn eigen straat. Sinds 1 januari ben ik lid van straatcomite Fluwelen Ortelius. We zijn bezig met een straatfeest en het vergroenen van de straat. Een betere wereld begint tenslotte bij de 4 vierkante meter voor je op de stoep.

De laatste verandering die zich in mijn leven heeft voltrokken sinds Parijs is moeilijker te verwoorden. Het komt neer op een combinatie van meer joie de vivre en een breder perspectief. Mijn #fomo met betrekking tot Amsterdam doofde uit in Parijs. Dat klinkt saai maar schept wel ruimte om bezig te zijn met andere dingen, zoals het hier en nu. Een praatje met de buurman, een tuintje in de straat. Klinkt minder spannend maar uiteindelijk heb ik nu vaak het gevoel dat ik nu intenser leef dan voorheen toen ik elk weekend wel op een van de festivals stond die in mijn herinnering nu tot een grote blur zijn uitgegroeid.

Eindstand levenslessen; het is mooi als je in je leven een paar (of zoveel mogelijk) moveable feasts kunt verzamelen. Stop ze in je broekzak en ga verder. De essentie van het verplaatsbare feest is de feestelijke lampjesslinger die je nu altijd bij je hebt en die je op elk punt in je leven weer even op kunt hangen en aanknippen.

*Kunstenaar Felix Gonzalez Torres zag in 1992 al de symboliek van de feestelijke lichtslinger. Untitled (A Love Meal) uit 1992 is een ode aan zijn – veels te vroeg overleden – geliefde en herinnert ons eraan dat ook in de feestelijke momenten van het leven er lampjes zijn die niet meer meedoen omdat ze zijn uitgedoofd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s